İLKSAN: Sosyal Yardım Değil, Finansal Bataklık!

"İLKSAN Öğretmenlerin Yükü Haline Geldi" – Eğitim Gücü Sen'den Çarpıcı Rapor

UDİMED-NOVACELL AJANS/ADANA – Eğitim ve Bilim Gücü Dayanışma Sendikası (Eğitim Gücü Sen) Adana Şube Başkanı Fırat Aksu, öğretmenlerin zorunlu üyesi olduğu İLKSAN hakkında çarpıcı açıklamalarda bulundu. Aksu'nun kamuoyuna sunduğu detaylı raporda, yıllardır öğretmen maaşlarından kesilen aidatlarla ayakta duran İLKSAN’ın artık “öğretmenin yükü” haline geldiği vurgulandı.

Zorunlu Üyelik ve Sınırlı Temsil Demokrasiye Aykırıdır

Aksu, İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve Sosyal Yardım Sandığı (İLKSAN) üyeliğinin otomatik olarak sınıf öğretmenlerine dayatıldığını belirterek, bu uygulamanın demokratik temsil ilkelerine aykırı olduğunu ifade etti. “Üyelikten çıkış neredeyse sadece emeklilik ya da ölümle mümkün,” diyen Aksu, İLKSAN’ın yapılandırılmasının zorunlu hale geldiğini savundu.

Aidatlar Yüksek Faizle Geri Dönüyor

Raporda, öğretmen maaşlarından her ay kesilen %2'lik aidatların nereye gittiği de sorgulandı. Aksu’ya göre:

• Devlet katkısı bulunmayan sandığın tek kaynağı öğretmenlerin cebinden çıkan aidatlar.
• Bu paralar, yüksek faizle (yaklaşık %5.0-5.5) yine öğretmenlere kredi olarak veriliyor.
• Sadece küçük bir oranı sosyal yardım olarak (emeklilik, ölüm, evlenme, afet gibi) geri dönüyor.

Sosyal Yardım Değil, Finansal Bataklık”

İLKSAN’ın adında “sosyal yardım” geçmesine rağmen, uygulamada bu yardımın neredeyse sembolik düzeyde kaldığını vurgulayan Aksu, şu ifadeleri kullandı:

“Ucuz tatil fırsatı diye lanse ettikleri otellere gerçekten giden var mı? Üstelik verdikleri kredilerin faizi bazı bankalardan bile yüksek. Bu nasıl yardım? Bu sistem, açıkça istismardır.”

Emeklilikte Yalnızca 4-5 Maaşlık İkramiye

Raporda, İLKSAN’ın sağladığı emeklilik ikramiyesinin yetersizliği de dikkat çekti. On yıllar boyunca aidat ödeyen bir öğretmene emeklilikte verilen ikramiye yalnızca 4-5 maaşla sınırlı kalıyor. Aksu, “Bu sistem paramızı heba ediyor. Aidatlarımız doğru yönetilmiyor,” dedi.

Sendika Bağımsız Olmalı, İLKSAN Liyakatle Yönetilmeli

İLKSAN’ın yıllardır belirli sendikaların vesayeti altında olduğunu ifade eden Fırat Aksu, bu yapının öğretmenlerin geleceğini tehdit ettiğini vurguladı. Aksu, İLKSAN’ın bağımsız, şeffaf ve liyakatli kadrolarla yeniden yapılandırılması çağrısında bulundu.

3️⃣ MALİ VERİLERLE İLKSAN

Yıl	Aktif Toplam	Üye Sayısı	Emekli Yardımı Toplamı	Reel Getiri Durumu
2019	1,9 milyar TL	286.000	231 milyon TL	Enflasyona yenik
2020	2,17 milyar TL	287.593	–	Reel kayıp
2021	2,54 milyar TL	286.503	303 milyon TL	~417 milyon TL reel zarar

🔴 Getirilerin neredeyse tamamı faiz yoluyla sağlanıyor.
🔴 Reel olarak sandık her yıl para kaybettiriyor.
🔴 İLKSAN gelirlerinin %97’si faiz gelirinden, yalnızca yaklaşık %3’ü kira gibi faiz dışı kalemlerden oluşmaktadır.

4️⃣ EMEKLİLİKTE ALINAN İKRAMİYE YETERLİ Mİ?

• 25 yıl boyunca aidat ödeyen bir sınıf öğretmeni, ortalama 200.000–300.000 TL arası bir emekli ikramiyesi alıyor.
  Bu tutar:
    • Enflasyon karşısında eriyor.
    • Emekli olan sınıf öğretmeni, birikiminin karşılığını alamıyor.

5️⃣ DİĞER KURULUŞLARLA KARŞILAŞTIRMA

Kuruluş	Aidat Getirisi	Emekli Katkısı	Yatırım Politikası	Üye Temsiliyeti
İLKSAN	Düşük	200–300 bin TL	Pasif, faiz/mevduat	Zayıf
OYAK (TSK)	Yüksek	Katkının yüksek katı	Sanayi & finans yatırımı	Güçlü
OTPP (Kanada)	%6–8 reel getiri	Katkının yüksek katı	Uluslararası yatırım	Tam
VER (Finlandiya)	Uzun vadeli büyüme	Ömür boyu katkı	Kamu + özel yatırım	Tam

🔴 İLKSAN bu örneklerle kıyaslandığında:
• Sosyal güvenlik değil, faizli bir borç sistemidir.
• Emeklilikte değer üretmekten uzak bir yapıdadır.

SONUÇ: BİR SOSYAL YARDIM SANDIĞI DEĞİL, BİR BATAKLIK

İLKSAN, sınıf öğretmenine:
• Ne reel kazanç sağlar,
• Ne özgürlük tanır,
• Ne de geleceğe umut verir.

Bu yapı artık:
• Ya şeffaf, demokratik ve yatırım odaklı hale getirilmeli,
• Ya da sınıf öğretmenine isteğe bağlı alternatif modeller sunulmalıdır.

Fırat AKSU Eğitim Gücü Sen Adana Şube Başkanı