Çevrimiçi Olmakla Birlikte Gelen Dijital Tehlikeler

Çevrimiçi olduğumuz ve olmadığımız anları birbirinden ayırt edemeyecek kadar teknolojinin fiziksel dünya ile ayırt edilemez hale geldiği günümüzde kullanıcı verilerinin takip edilmesi ve toplanması normal karşılanan bir durum haline geldi. İnternet bağlantısı üzerinden başlayan veri takibi, tarayıcı üzerinden devam ederken akıllı telefonlar içerdikleri sensörler ile birlikte fiziksel olarak ne yaptığımızı anlık olarak algılayabiliyor!

IP Adresi Nedir? VPN Nasıl Gizlenir?

IP adresi çevrimiçi olmak için kullandığınız cihaza internet servis sağlayıcısı tarafından verilen eşsiz bir dizi rakamdan oluşmaktadır. Cihazınız çevrimiçi olduğunda internetteki diğer cihazlarla iletişime geçebilmek; yani interneti kullanmak için veri paketi alışverişi yaparken IP adresini kullanır. Örneğin, bilgisayarınızdan çıkan her veri paketi bilgisayarınıza özel olan IP adresi ile birlikte seyahat eder. IP adresi cihazınızın fiziki konumunu ve internet servis sağlayıcınızın kim olduğunu da küresel internet ile paylaşır. Ziyaret ettiğiniz bir web site IP adresinizi görebilir. IP adresinizi gizlemek için VPN kullanabilirsiniz. VPN (Sanal Özel Ağ), birçok internet kullanıcısı tarafından IP adresi değiştirme programı olarak bilinse de aslında proxy (vekil sunuculardan) sağladığı şifreleme ile farklıdır. 

VPN programları IP adresini nasıl gizler? VPN programları kullanıldığı cihazın internete başka bir sunucu üzerinden bağlanmasını sağlar ve kullanıldığı cihaz ve sunucu arasındaki bağlantıyı şifreler. Bilgisayarınızda VPN kullandığınızda bağlandığınız VPN sunucusunun konumuna göre yeni bir IP adresi kazanırsınız. Bilgisayarınızdan çıkan veri paketleri gerçek IP adresiniz ile değil, VPN sunucusu tarafından sağlanan IP adresi ile internette seyahat eder. Bu şekilde gerçek fiziki konumunuzu internet ile paylaşmazsınız.

VPN programları gerçekleştirdiğiniz çevrimiçi aktivitelerin hangi fiziki konumdan gerçekleştirildiğini gizler. VPN programlarının sağladığı şifreleme bilgisayarınız ve bağlandığınız VPN sunucusu arasındaki tünelde gerçekleşir. VPN sunucusuna gönderdiğiniz bütün veri paketleri şifrelenirken VPN sunucusundan çıkan veri paketleri deşifre edilir. Bu yüzden, VPN kullanırken Hipermetin Transfer Protokolü (HTTP) kullanan web sitelerden zarar görmeniz hala mümkün olur. HTTP kullanan web siteler ile kurduğunuz bağlantıya siber saldırganlar müdahalede bulunabilir veya web sitenin operatörü düz metin şeklinde sunucularda saklanan verilerinizi okuyabilir. Tarayıcınızda HTTPS Everywhere gibi güvenilir olmayan web sitelerin dâhi güvenilir versiyonlarına yönlendirme yapan eklenti kullanarak veya bu eklentiyi destekleyen bir VPN programı kullanarak internet ile şifreli iletişim kurmaya ve aynı zamanda IP adresinizi gizlemeye başlayabilirsiniz.

IP adresiniz üzerinden çevrimiçi reklamların hedefi olabileceğinizi, içerik kısıtlamalarına veya farklı fiyat politikalarına maruz kalabileceğinizi unutmayın. VPN programları ile hem IP adresinizi değiştirebilir hem de coğrafik konuma dayalı içerik kısıtlamalarını rahatlıkla aşabilirsiniz.

Web Siteler Sizi Nasıl Takip Ediyor?

Web siteler, kullanıcılarını tanımak ve onların sanal davranış biçimlerini analiz etmek adına cihazınıza üçüncü parti çerez yerleştirirler. Bazı üçüncü parti çerezler o kadar tehlikelidir ki antivirüs programları tarafından virüs olarak algılanırlar. Üçüncü parti çerezler, adından da anlaşılacağı gibi, ziyaret ettiğiniz web site tarafından değil üçüncü parti şirketler tarafından bilgisayarınıza yerleştirilir. Sanal davranışlarınızı incelemek ve analiz etmek için tarayıcı aktivitelerinizi takip eden bu üçüncü parti şirketler bu verileri size daha kişisel reklamlar göstermek amacıyla veya kullanırlar. Üçüncü parti çerezlerini birçok tarayıcıda ayarlar üzerinden engelleme şansınız olabilir fakat emin olmak adına günlük olarak tarayıcı geçmişinizi temizleyebilir veya tarayıcınızı her çevrimiçi olduğunuzda İncognito yani Gizli modda kullanabilirsiniz.

Popüler VPN şirketlerinden biri olan ExpressVPN, üçüncü parti çerezleri yönetmek için Firefox veya Chrome gibi tarayıcılarda tarayıcı üzerinde farklı hesaplar oluşturulmasını öneriyor. Üçüncü parti çerezler tarayıcı üzerinde oluşturulan hesaplar arasındaki verileri kendi aralarında alışveriş edemeyeceği için çevrimiçi alışkanlıklarınızı sınıflandırarak hakkınızda bütün verileriniz üzerinden bir profil oluşturulmasını engelleyebilirsiniz.

Bursa@Techwarn