ESKİ VE YENİ TÜRKİYE SERZENİŞ
Bir Ülkenin Hafızası Nasıl Silindi? Liyakatten Ekonomiye 5 Kritik Kayıp
Eski Türkiye’den Yeni Türkiye’ye: Neleri Kaybettik, Geleceğimizden Neler Çalındı?
Son 25 yılda "Yeni Türkiye" inşa edilirken, toplumsal dokumuzda, ekonomik yapımızda ve kurumsal hafızamızda meydana gelen derin dönüşüm, sadece bir özlem değil, bir ülkenin temel taşlarının yerinden oynamasıdır. Peki, bu süreçte elimizden neler kayıp gitti? İşte beş temel başlıkta toplumsal ve kurumsal erozyonun özeti:
1. Toplumsal Huzur ve Komşuluk Hukukunun Sonu
Eskiden farklı siyasi görüşlerin aynı sofrada buluştuğu "hoşgörü iklimi", yerini keskin bir kutuplaşmaya bıraktı.
- Biz ve Onlar Ayrımı: İnanç ve yaşam tarzı üzerinden yaratılan cepheleşme, bayram sofralarındaki sohbetleri sosyal medyadaki tahammülsüzlüğe dönüştürdü.
- Sokaktaki Güven Kaybı: Çocukların sokakta özgürce oynadığı mahalle kültürü; kontrolsüz göç, artan suç oranları ve yüksek duvarlı sitelerin yarattığı korku iklimine yenik düştü.
2. Ekonomik Bağımsızlık ve Üretim Gücünün Tasfiyesi
Cumhuriyet mirası olan fabrikaların "babalar gibi satıldığı" bir dönemden geçtik. Üreten Türkiye, yerini inşaat odaklı ve ithalata bağımlı bir modele bıraktı.
- Özelleştirme Yıkımı: SEKA’dan Sümerbank’a, şeker fabrikalarından limanlara kadar stratejik kurumlar elden çıkarıldı.
- Tarımda Çöküş: Kendi kendine yeten yedi ülkeden biri olan Türkiye, bugün samanı bile ithal eden, mazot ve gübre fiyatı altında ezilen bir çiftçi profiliyle karşı karşıya.
3. Liyakat Kaybı ve Kurumsal Hafızanın Silinmesi
Devletin bir ağırlığı, kurumların ise kuşaktan kuşağa aktarılan bir hafızası vardı. Bugün ise sadakat, ehliyetin önüne geçmiş durumda.
- Mülakat Sorunu: Devlet kadrolarına alımlarda liyakat yerine "tanıdık" sistemi getirilerek nitelikli iş gücü sistem dışına itildi.
- Hukuk Devleti İlkesi: Yargı bağımsızlığının tartışmalı hale gelmesi ve Sayıştay gibi denetleyici kurumların işlevsizleştirilmesi, şeffaflığı ve hesap verebilirliği ortadan kaldırdı.
4. Eğitimde Nitelik Kaybı ve Büyük Beyin Göçü
"Andımızın" gür sesle okunduğu günler, ortak bir milli idealin sembolüydü. Bugün ise eğitim sistemi bir "yapboz tahtasına" dönüşmüş durumda.
- Bilimden Uzaklaşma: Müfredat değişiklikleri ve laik eğitimden uzaklaşılması, gençlerin küresel rekabet gücünü zayıflattı.
- Geleceğin Göçü: Yetişmiş doktorlarımız, mühendislerimiz ve sanatçılarımız, liyakatsizlik ve baskı ortamı nedeniyle geleceklerini yurt dışında arıyor. Bu, ülkemizin geleceğinden çalınan en büyük değerdir.
5. Ordu ve Güvenlik Yapısındaki Siyasallaşma
Türkiye’nin birleştirici gücü olan Türk Silahlı Kuvvetleri, kurumsal geleneğine ağır darbeler aldığı bir süreçten geçti.
- Kumpas Davaları ve Tasfiye: Ergenekon ve Balyoz gibi süreçlerle ordunun nitelikli subay kadroları tasfiye edilerek kurumsal itibar zedelendi.
- Profesyonelleşme mi Siyasallaşma mı?: Geleneksel ordu yapısından sivil denetimi siyasallaşmış bir yapıya geçiş, ordunun toplumsal güven endeksindeki yerini etkiledi.
Özetle: Çalınan Bir Geleceğin Yasını Tutmak
Bizden sadece bir "yaşam tarzı" değil; ekonomik özgürlüğümüz, hukuki güvencemiz ve bir arada yaşama irademiz alındı. Bugün yükselen "Geri istiyorum" çığlığı, aslında çalınan bir geleceğin ve kaybedilen toplumsal sözleşmenin yeniden inşası talebidir.
BEKİR BÜYÜK