Deniz Gezmiş Ölmedi, Öldürmedi Ama Ölüme Gitti: 12 Mart’ın Kanlı Panoraması
“Beğenemedin mi?” Bu iki kelime, 24 yaşındaki bir gencin İçişleri Bakanı’nın yüzüne karşı haykırdığı son meydan okumaydı. Parkasıyla bitkin ama başı dik… İşte Türkiye’nin en karanlık 2 yılının bilinmeyenleri.
ŞEYMA KARATEKE’NİN ÖZEL HABERİ
Bir Devrin Sembolü: O Parkalı Genç Sivas’ta Yakalandı!
16 Mart sabahı Türkiye güne o haberle uyandı: Deniz Gezmiş yakalandı! Şarkışla’da bitkin bir halde ele geçirilen Gezmiş, Türkiye’nin en büyük “insan avı”nın öznesiydi. Ancak tarih sayfalarına düşen o not çok önemliydi: Gezmiş kimseyi öldürmemişti. O, fikirleri ve eylemleriyle bir düzeni sarsıyordu.
Bakanlık Odasında Soğuk Rüzgarlar: “Götürün Bunu!”
Polis zinciriyle İçişleri Bakanı’nın karşısına çıkarılan Deniz Gezmiş, aşağılayıcı sözlere boyun eğmedi. Bakanın “Pejmürde kılıklı” hakaretine verdiği “Türkiye’de bir tek ordu vardır, o da halkın ordusudur” cevabı, sorgu odasında ipleri kopardı. Sürüklenerek çıkarıldığı o oda, idam sehpasının ilk basamağıydı.
Nihat Erim hükümetiyle gelen “Balyoz Harekatı”, sadece devrimci gençleri değil, Türkiye’nin aydınlık yüzünü hedef aldı.
Gece Yarıları Kapılar Kırıldı: Yazarlar, hukukçular ve sendikacılar birer birer toplandı.
Sokağa Çıkma Yasakları: 24 saatlik kesintisiz aramalarla şehirler adeta dev bir hapishaneye döndü.
Elrom Krizi: İsrail Başkonsolosu’nun kaçırılması, “idam kanunlarının” geriye dönük işletilmesine kadar varan bir devlet öfkesine dönüştü.
Kanlı Çatışmalar: Nurhak’tan Kızıldere’ye… Sadece mahkeme salonları değil, dağlar da kan ağlıyordu.
Nurhak’ta Bir Fidan: Sinan Cemgil ve arkadaşları Adıyaman’da pusuya düşürüldü.
Maltepe ve Ulaş Bardakçı: İstanbul’un göbeğinde mermi yağmuru altında biten genç hayatlar…
Mahir Çayan’ın İnanılmaz Firarı: Cezaevinden tünel kazarak kaçan Çayan ve arkadaşları, Deniz’lerin idamını durdurmak için ölüme yürüdüler.
“Tahammülüm Kalmadı”: Meclis’teki Tarihi Utanç
Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idam oylaması, Türk siyasetinin en ağır sınavıydı. Süleyman Demirel’in başını çektiği “Evet” sesleri yükselirken; Bülent Ecevit “Hayır” dedi. İsmet İnönü ise vicdan azabı ve öfkeyle salonu terk etti.
Bugün bile tartışılan o soru:
Eğer Elrom öldürülmeseydi, Deniz Gezmiş yine de asılır mıydı? 12 Mart’ın “Balyoz”u sadece o gençlerin değil, Türkiye demokrasisinin de üzerine indi.
İdam Kararına “EVET” Diyenler (Tam Liste ve Gruplar)
24 Nisan 1972’de TBMM Genel Kurulu’nda yapılan oylamada 273 Kabul, 48 Red, 11 Çekimser oyu çıkmış, 118 milletvekili ise oylamaya katılmamıştır.
1. Adalet Partisi (AP) – Süleyman Demirel’in Kanadı: İdamların en güçlü destekçisiydiler. 1961’de asılan Menderes, Zorlu ve Polatkan’ın intikamı olarak görülen “Üçe Üç” sloganıyla hareket ettiler.
Süleyman Demirel: Bizzat “evet” oyu kullandı ve grubunu bu yönde yönlendirdi.
İsmet Sezgin: “Evet” oyu verdi.
Nahit Menteşe: “Evet” oyu verdi.
Ali Elverdi: (Denizlerin mahkeme başkanıydı, sonra AP milletvekili oldu) “Evet” oyu verdi.
2. Güven Partisi (GP) – Turhan Feyzioğlu’nun Kanadı: Hükümet ortağı olan bu grup, idamların “devletin bekası” için şart olduğunu savunarak blok halinde “Evet” dedi.
3. Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) – Alparslan Türkeş: Türkeş ve MHP’li vekiller karara “Evet” oyu verdiler.
4. Millet Partisi (MP) ve Diğer Sağ Gruplar: Osman Bölükbaşı liderliğindeki MP ve diğer küçük sağ partiler de idam kararına destek verdiler.
Deniz Gezmiş’in Hiç Bilinmeyen O Sözü: Bakanın Yüzüne Karşı Ne Dedi?
“HAYIR” Diyenler ve Oylamaya Katılmayanlar
1. CHP ve Bülent Ecevit: Bülent Ecevit, “Siyasi suçlar için idam cezası verilemez” diyerek en sert muhalefeti yürüttü. Ecevit ve ona yakın vekiller “Hayır” oyu verdiler. Ancak CHP içinde oylamaya katılmayan veya çekimser kalan bir kesim de vardı.
2. İsmet İnönü’nün Tavrı: İnönü başlangıçta idamlara karşı bir tutum sergiledi. Ancak oylama günü, Meclis’teki havadan duyduğu rahatsızlığı belirterek “Tahammülüm kalmadı” diyerek salonu terk etti (Oylamaya katılmadı).
O Tarihi Geceden Çarpıcı Detaylar
“Üçe Üç” Çığlıkları: Karar açıklandığında Adalet Partisi sıralarından Menderes ve arkadaşlarını kastederek “Üçe üç! Üçe üç!” bağırışları yükseldi.
Anayasa Mahkemesi Süreci: CHP, idamları durdurmak için Anayasa Mahkemesi’ne gitti. Mahkeme önce usulden bozsa da, Meclis kararı ikinci kez (ve daha büyük bir kararlılıkla) onayladı.
Nihat Erim’in Israrı: Başbakan Nihat Erim, idamların hızla infaz edilmesi için meclis kulislerinde büyük bir baskı kurdu.
News
1
Yıldırım; “Yeşil vatanımıza sahip çıkıyoruz”
11468 kez okundu
2
“Günebakan Olmayı Bırakın, Adana’nın Bakanı Olun!”
8867 kez okundu
3
Çukurova Belediyesi Hayvan Barınağı’nda 5 Kadın Çalışan Patili Dostların Umudu Oldu
5009 kez okundu
4
Adana Demirspor’un Efsane Kaptanı Tombik Ahmet Anılıyor
4882 kez okundu
5
Türk Hristiyan Birliği Kiliseleri Tapu Destekli Kefalet Senediyle Yeni Finans Dönemi Başlattı
4743 kez okundu
