“Bir çocuğun eğitim hakkı, ailesinin geçim mücadelesine dönüşmemeli!”
“Annem ve babam beni okutmak için neden bu kadar çok çalışmak zorunda? Okumak neden bu kadar zor?” Bu sorular, henüz çocuk yaşta ailesinin geçim sıkıntısını omuzlamak zorunda kalan bir öğrencinin feryadıdır. Aslında bu çığlık, bugün Türkiye’de milyonlarca ailenin yaşadığı ekonomik sıkıntının ve eğitim sisteminin içinde bulunduğu derin krizin bir özetidir.
Bir çocuğun gündeminde annesinin, babasının ne kadar çalıştığı veya okul masraflarının nasıl karşılanacağı değil; dersleri, arkadaşları ve geleceğe dair hayalleri olmalıdır. Ancak ne yazık ki ülkemizde çocuk okutmak, her geçen gün daha da zorlaşmaktadır.
Anayasa’ya Göre Ücretsiz, Peki Ya Gerçekte?
Anayasamıza göre eğitim her vatandaşı için ücretsizdir. Peki, pratikte gerçekten öyle mi? Bugün bir çocuğun sadece okula gidebilmesi için bile kırtasiye, okul kıyafeti, ulaşım, beslenme ve yardımcı kaynak giderlerinin eksiksiz karşılanması gerekiyor. Yapılan araştırmalara göre, 2026–2027 eğiti
m-öğretim yılında bir öğrencinin yalnızca başlangıçtaki kırtasiye ve okul kıyafeti masrafı
22 bin lirayı aşmaktadır. Ulaşım (servis) giderleri de eklendiğinde bu rakam yıllık
77 bin lirayı bulabilmektedir. Bu tutar, bir asgari ücretlinin yaklaşık üç aylık net gelirine karşılık gelmektedir.
Masraflar Okul Açıldığında Bitmiyor
Üstelik bu yük, sadece okul açılış dönemiyle sınırlı kalmıyor; aileler yıl boyunca çocuklarının bitmeyen ihtiyaçlarını karşılamak için adeta çırpınıyor. Birden fazla çocuğu okuyan ailelerin yaşadığ
ı ekonomik darboğaz ise çok daha büyük boyutlara ulaşıyor. Bugün anne-babalar, çocuklarını okutabilmek için kendi temel ihtiyaçlarından vazgeçiyor, borçlanıyor ve gece gündüz demed
en daha fazla çalışmak zorunda kalıyor.
Eğitimde Beslenme Krizi
Sürecin en acı verici boyutu ise çocuklarımızın sağlıklı beslenmesinin bile artık ciddi bir ekonomik mesele hâline gelmesidir. Yapılan güncel araştırmalar, Türkiye’deki öğrencilerin yüzde 31’inin sabah kahvaltısı yapmadan okula gittiğini gözler önüne seriyor. Eğitimde fırsat eşitliğinin ortadan kalktığı bu tabloda, çocukların yetersiz beslenmesi hem ders başarılarını hem de gelişimlerini doğrudan tehdit ediyor.