Yeni Kaledonya’da Bağımsızlık

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Fransa’ya bağlı Yeni Kaledonya ‘da bağımsızlık referandumunun ertelenmesi talebi

Büyük Okyanus’un güneydoğusunda yer alan Fransa’ya bağlı özerk Yeni Kaledonya ’da, ayrılıkçılar önümüzdeki eylül ayında yapılması planlanan bağımsızlık referandumunun ertelenmesini talep etti.

Ülkede son iki yıl içinde ikinci defa bağımsızlık referandumu yapılacak. 6 Eylül tarihinde planlanan referandumun yerel seçim çalışmaları ile çakışmaması ve Covid-19 nedeniyle ertelenmesi istendi.

Ulusal Bağımsızlık Birliği (UNI) hareketi Başkanı Louis Mapou, “Programın alt üst olduğu bir gerçek.” dedi. Mapou, “Mart ayında tamamlanmış olması gereken yerel seçimlerin ikinci turu haziran’da yapılacak.” ifadelerini kullandı.

Ulusal Bağımsızlık Birliği (UNI) yetkilisi, cuma günü yeni bir tarih açıklamasında bulunacaklarını duyurdu.

Yeni Kaledonya, Fransa’dan ayrılmak için bağımsızlık referandumuna gidiyor

Fransa’dan 18 bin kilometre uzaklıktaki Yeni Kaledonya takım adaları 4 Ekim 2020’de ikinci defa bağımsızlık referandumuna gidecek. Halk, Fransa’dan ayrılıp ayrılmamayı 2018’den sonra bir kez daha oylayacak.

Peki, 1980’den beri özel bir yönetim statüsüne sahip ada, neden Fransa’dan ayrılmayı oyluyor? Referandumdan bağımsız bir ülke kararının çıkma olasılığı var mı?

Bu sorulara yanıt vermek için öncelikle referandum kararına gelmeden önce neler yaşandığını özetlemekte fayda var.

Ouvea olaylarından Ouvea Anlaşması’na

Takım adalar 80’lerin sonundan beri başka hiçbir okyanus ötesi Fransız hakimiyetindeki bölgeye verilmemiş özel bir statüden faydalanıyor. Bu hakkın kazanılmasında 80’li yıllara damgasını vuran Kanak ayaklanmaları önemli rol oynadı. Adanın yerli halkı Kanaklar ile Avrupa kökenli Kaldoşlar arasındaki çatışmalar Ouvea Mağarası’nda Kanakların 15 Fransız jandarmasını iki hafta boyunca alıkoyması ile zirve yaptı.

Fransa’nın düzenlediği operasyonda 19 Kanak militanı ve iki asker öldü. Bu olayın ardından adanın Fransa‘dan ayrılması konusunda Paris de ilk adımlarını atmaya başladı. 10 yıl içinde bağımsızlık referandumu yapılması Fransa tarafından kabul edilse de adadaki karışıklıklar nedeniyle referandum fikri 1998’deki Noumea Anlaşması’na kadar askıda kaldı. Anlaşma ise 20 yıl içerisinde adanın kaderini oylamasına yeşil ışık yaktı.

Bu çerçevede, “Yeni Kaledonya ‘nın egemenliğine ve bağımsızlığına kavuşmasını istiyor musunuz?” sorusu ilk olarak halka 4 Kasım 2018’de gerçekleştirilen referandumla soruldu. Oylamaya yaklaşık 175 bin seçmen katıldı ve sandıktan yüzde 56,7 oranında “Hayır” yanıtı çıktı.

Fakat Noumea Anlaşması‘ndaki bir madde “Hayır” yanıtının çıkması durumunda Kongre’de üçte bir çoğunluk sağlanması şartıyla yeniden referandum yapılabilmesine imkan tanıyor. Bu çoğunluğun sağlanması ile birlikte 4 Ekim 2020’de adanın kaderinin belirlenmesi için seçmenler yeniden sandığa çağrıldı.